SIR प्रक्रियेदरम्यान निवडणूक आयोगाचा मोठा निर्णय! मतदार यादीसाठी मुदतवाढ; अंतिम यादीची तारीख जाहीर

मुंबई : महाराष्ट्रासह देशभरात मतदार याद्यांच्या विशेष सखोल पुनरीक्षण (SIR) प्रक्रियेवरून राजकीय वातावरण तापलेले असतानाच भारत निवडणूक आयोगाने राज्यातील मतदारांसाठी महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. मतदार यादीत नाव समाविष्ट करणे, नोंदींमधील चुका दुरुस्त करणे आणि दावे व हरकती दाखल करण्यासाठी असलेल्या मुदतीत पुन्हा वाढ करण्यात आली आहे. आता नागरिकांना 26 ऑक्टोबर 2026 पर्यंत अर्ज सादर करता येणार आहेत. त्यामुळे मतदार यादीतून नाव वगळले गेलेल्या किंवा नोंदींमध्ये त्रुटी असलेल्या नागरिकांना मोठा दिलासा मिळण्याची शक्यता आहे.

26 ऑक्टोबरपर्यंत संधी; 16 नोव्हेंबरला अंतिम मतदार यादी

महाराष्ट्रात 1 ऑक्टोबर 2026 या अर्हता दिनांकावर आधारित मतदार याद्यांचे विशेष पुनरीक्षण सुरू आहे. या प्रक्रियेंतर्गत 31 ऑगस्ट रोजी प्रारूप मतदार यादी प्रसिद्ध करण्यात आली होती. त्यानंतर मतदारांना दावे आणि हरकती दाखल करण्याची संधी देण्यात आली होती.

सुरुवातीला ही मुदत 30 सप्टेंबरपर्यंत होती. त्यानंतर ती 12 ऑक्टोबरपर्यंत वाढवण्यात आली आणि आता पुन्हा 26 ऑक्टोबरपर्यंत मुदतवाढ देण्यात आली आहे. मात्र, अंतिम मतदार यादी प्रसिद्ध करण्याच्या तारखेत कोणताही बदल करण्यात आलेला नाही. सुधारित वेळापत्रकानुसार 16 नोव्हेंबर 2026 रोजी अंतिम मतदार यादी प्रसिद्ध होणार आहे.

मतदार यादीत नाव नाही? अशी करता येणार नोंदणी

या मुदतवाढीमुळे नवमतदारांसह मतदार यादीत नाव नसलेल्या नागरिकांना नोंदणी करण्याची अतिरिक्त संधी मिळाली आहे. नागरिकांना नवीन मतदार नोंदणीसाठी नमुना क्रमांक 6, नाव वगळण्यासंबंधी हरकतीसाठी नमुना क्रमांक 7 आणि मतदार तपशिलांमध्ये दुरुस्ती करण्यासाठी नमुना क्रमांक 8 वापरता येणार आहे.

यासाठी नागरिकांना निवडणूक आयोगाच्या अधिकृत Voters' Service Portal या संकेतस्थळाचा वापर करता येईल. तसेच संबंधित बूथ लेव्हल ऑफिसर (BLO) यांच्याशी संपर्क साधूनही मतदार नोंदींबाबत माहिती घेता येणार आहे.

SIR प्रक्रियेविरोधात आंदोलन; उच्च न्यायालयातही याचिका

दरम्यान, महाराष्ट्रासह दिल्लीत मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांच्या राजीनाम्याच्या मागणीसाठी विरोधी पक्ष आणि विविध संघटनांकडून आंदोलने सुरू आहेत. SIR प्रक्रियेत मोठ्या प्रमाणावर मतदारांची नावे वगळण्यात आल्याचा आरोप केला जात आहे.

याच पार्श्वभूमीवर महाराष्ट्रातील SIR प्रक्रियेदरम्यान झालेल्या मतदार वगळणीविरोधात मुंबई उच्च न्यायालयात दोन रिट याचिका दाखल करण्यात आल्या आहेत. निवडणूक आयोगाने घेतलेल्या काही निर्णयांवर प्रश्न उपस्थित करत ते सर्वोच्च न्यायालयाच्या पूर्वीच्या निकालांशी विसंगत असल्याचा दावा याचिकाकर्त्यांनी केला आहे.

मतदारांसाठी महत्त्वाचे आवाहन

मतदार यादीत नाव नसणे, चुकीचा पत्ता, नावातील त्रुटी किंवा अन्य तांत्रिक अडचणी यामुळे मतदानाच्या अधिकारावर परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे नागरिकांनी अंतिम मतदार यादी प्रसिद्ध होण्याची वाट न पाहता आपल्या नोंदी तपासून आवश्यक दुरुस्त्या वेळेत पूर्ण कराव्यात, असे आवाहन निवडणूक प्रशासनाकडून करण्यात आले आहे.

निवडणूक आयोगाच्या या निर्णयामुळे एकीकडे मतदारांना अतिरिक्त संधी मिळाली असली, तरी SIR प्रक्रियेतील कथित अनियमिततांवरून सुरू असलेला राजकीय संघर्ष अद्याप कायम आहे.